Duurzaam debietmeetpunt voor Renkums Beekdal

Opdrachtgever

Waterschap Vallei en Veluwe

Land

Nederland

Bekijk de video

Bekijk de video waarin Marinus dan Dijk vertelt over waarom Waterschap Vallei en Veluwe NIVUS apparatuur inzet om het debiet te meten.

Het Renkums Beekdal, gelegen aan de rand van de Veluwe, is een ecologisch en hydrologisch heel interessant beekdal. Ook uitdagend vanwege de zeer ingewikkelde bodemopbouw met veel verschillende bodemlagen. Om goed te begrijpen hoe het watersysteem in het beekdal werkt, heeft Waterschap Vallei en Veluwe een duurzaam debietmeetpunt door Eijkelkamp Soil & Water in laten richten.

Marinus van Dijk, werkzaam bij het waterschap op de afdeling Planvorming, vertelt met veel passie over het Renkums Beekdal en de maatregelen die getroffen worden om het beekdal toekomstbestendig te maken. ‘Het is een prachtig beekdal met veel hoogteverschil. Het water komt van de Veluwe en loopt richting de Rijn steil af met veel kwel, beekjes en cultuurhistorie. Vroeger werden de watermolens aangedreven door de beken. Het zijn veelal opgeleide beekjes die soms beleemd zijn om water vast te houden. Echt een heel mooi systeem dat vroeger ook veel water gaf. De grondwaterstanden waren over het algemeen wat hoger en je had nauwelijks te maken met grondwateronttrekkingen.’

‘Onder andere door ander grondgebruik van de Veluwe is de situatie veranderd. Vroeger is het door intensieve begrazing bij wijze van spreken een kale heuvel met heide geworden. Bij kale grond zakt gevallen neerslag direct de grond in. Later is er voor houtproductie weer veel bebost, met name naaldhout. Maar naaldhout heeft weer als kenmerk dat het veel water verdampt. Dat is niet direct een reden, maar na meer dan 100 jaar ga je dat toch merken, dan gaat op de Veluwe die enorme grondwaterbel toch zakken. En drinkwaterwinning niet te vergeten. Er zijn er verschillenden hier in de omgeving. Die zijn natuurlijk nodig maar hebben uiteindelijk wel effect op het grondwatersysteem.’

’Goede monitoring is onmisbaar om het effect van maatregelen te kunnen beoordelen.’
Marinus van Dijk - Waterschap Vallei en Veluwe

‘Tegenwoordig hebben we daardoor te maken met minder en onregelmatig water. In de zomer krijgen we vaker te maken met stilstaand water of zelfs droogval. Daarom zijn wij nu samen met Provincie Gelderland en waterbedrijf Vitens herstelwerkzaamheden aan het uitvoeren om het watersysteem robuuster te maken, het aanwezige water beter te benutten en de ecologie te laten floreren. Maar het Renkums Beekdal maakt het ons niet gemakkelijk. Het is hydrologisch gezien een lastig gebied om te duiden. De hele Veluwe is natuurlijk een grote stuwwal waar alle bodemlagen schots en scheef zitten met klei, leem, zand en grind. Dat is bijna niet in kaart te brengen en te modelleren. Je kunt natuurlijk heel veel diepe boringen doen, maar daar zit ook een flink prijskaartje aan.’

‘Jaren geleden hebben we een meetnet ingericht, ook via Eijkelkamp Soil & Water. Maar dat was achteraf geen goede opstelling. Het was een nogal technische oplossing, gericht op een hoge nauwkeurigheid en om ook heel lage afvoer te meten. Meetapparatuur was prima, we kregen ook data van een heel hoge kwaliteit, maar als je bijna nooit kunt meten, heb je uiteindelijk nog niks. Dus toen hebben we tegen elkaar gezegd, we gaan wat anders proberen.’

‘We hebben de meetlocaties opgedoekt en aan het eind van het beekdal, aan de uitstroom, één meetgoot gemaakt dat goed en altijd werkt, bij hoge en lage afvoer, dat niet teveel opstuwt en vispasseerbaar is. Het is een stevig en mooi meetpunt geworden waar we jaren mee vooruit kunnen. Het is niet gevoelig voor verstopping en begroeiing. De bodem van de meetgoot is beton en is twee meter breed. De verticale wanden van de meetgoot zijn gemaakt van hout en zijn 1 meter hoog. Aan de verticale wanden zijn vier Transit Time sensoren van NIVUS geïnstalleerd. Deze sensoren zenden en ontvangen beurtelings hoogfrequente ultrasonische signalen. Het verschil in tijd (Delta T), dat veroorzaakt wordt door het meten tegen de stroom enerzijds en met de stroom mee anderzijds, heeft een correlatie met de stroomsnelheid van het gehele watervolume. Verder is er een I-sensor geplaatst om contactloos de waterhoogte te meten zodat het natte oppervlak berekend kan worden.’

‘We hopen via dit meetpunt na verloop van tijd natuurlijk iets terug te zien van de maatregelen die we nu treffen. Want het is niet van vandaag op morgen dat je een effect ziet. Het is geen meetpunt waar we bovenop zitten en waar we iedere minuut data van willen. We krijgen nu 4 keer per dag data en dat is prima. Hij meet nu een aantal weken echt goed. In december hebben we ook de hoge afvoeren met veel neerslag gemeten. Je ziet een mooi afvoerverloop en geen haperingen, perfect dus.

Waterschap Vallei en Veluwe

Waterschap Vallei en Veluwe zorgt voor veilige dijken, schoon en voldoende oppervlaktewater en gezuiverd afvalwater in het gebied tussen IJssel, Nederrijn, Utrechtse Heuvelrug en Randmeren. Het waterschap bestrijkt daarmee een oppervlakte van 245.644 hectare en bedient 1,1 miljoen inwoners.

Maak nu een afspraak

Benieuwd wat Eijkelkamp Soil & Water voor uw bodem- of waterproject kan betekenen?
Vul onderstaand formulier in voor een afspraak


* Dit is een verplicht veld

Wij gebruiken cookies voor uw gebruiksgemak en om u relevante aanbiedingen te kunnen doen. Door verder te surfen accepteert u cookies van eijkelkamp.com.

OK