Het effect van brand op bodems, hydrologie en waterstroming

Klimaatverandering kan leiden tot minder regenval. Door de droogte die daardoor ontstaat, neemt de kans op bosbranden toe. Cathelijne Stoof, bodemkundige en promovenda bij de Leerstoelgroep Landdegradatie en Ontwikkeling, onderzoekt het effect van een brand op bodems, hydrologie en waterstroming. Voor het onderzoek werd er in Portugal een stroomgebied van 10 hectare heide gecontroleerd in brand gezet, een eerste experiment op deze schaal.

“Voorafgaand, tijdens en na de brand hebben we diverse metingen uitgevoerd zoals neerslag, afvoer, bodemvocht en temperatuur. Zo bleek dat de vlammen tijdens de brand 900 °C waren, het oppervlak was 100 °C en de bodem op 1 cm diepte 25 °C. De bodem bleef dus heel koel, waardoor de directe impact van de brand op de bodem gering was. Een brand heeft echter wel grote invloed op de vegetatie. Deze brandt vaak volledig weg, wat weer gevolgen heeft voor de hydrologie. Normaliter vangen struiken een groot deel van het regenwater op. Als er na een brand geen struiken meer zijn en er regen valt, dan moet er ineens veel meer water naar rivieren afgevoerd worden, boven- of ondergronds. Daarnaast kan een bodem door een brand waterafstotend worden, of kan als de vegetatie is weggebrand de bodem zo uitdrogen dat hij waterafstotend wordt. Gevolg is dat water oppervlakkig afstroomt, een snelle piek in rivierafvoer veroorzaakt en leidt tot mogelijke overstromingen.”

Waarin maakte Eijkelkamp Soil en Water het verschil?

“Bij het onderzoek heb ik Diver water level loggers ingezet om de waterstanden in beken te meten. Verder heb ik veel gebruik gemaakt van een bouwlandboortje bij het nemen van grondmonsters voor bepaling van waterafstotendheid en bij het meten van bodemdieptes. Tijdens mijn veldwerk in Portugal heb ik veelvuldig contact gehad met Eijkelkamp Soil & Water. Op een gegeven moment wisten ze precies wie ik was en waar ik mee bezig was.”

Cathelijne Stoof hoopt met haar onderzoek uiteindelijk inzicht te krijgen welke strategieën het beste toe te passen zijn om overstromingen en erosie na bosbranden te voorkomen: “De brand vond plaats in de winter. Omdat de bodem en het strooisel relatief vochtig was, bleef de bodem relatief koel. Een zomerbrand kan de bodem degraderen, maar zelfs als de bodem niet wordt aangetast kunnen de hydrologische effecten groot zijn omdat de vegetatie verdwenen is. Na een brand is het dus van belang dat er zo snel mogelijk weer planten gaan groeien.”

Foto's: Cathelijne Stoof

Maak nu een afspraak

Benieuwd wat Eijkelkamp Soil & Water voor uw bodem- of waterproject kan betekenen?
Vul onderstaand formulier in voor een afspraak


* Dit is een verplicht veld

Wij gebruiken cookies voor uw gebruiksgemak en om u relevante aanbiedingen te kunnen doen. Door verder te surfen accepteert u cookies van eijkelkamp.com.

OK